Huisapotheek – Natuurlijk in ritme – de kracht van Menodoron
Tekst Lotte de Vrijer | illustratie Lizzie Harper | beeld v.l.n.r. Weleda /Pixabay / pixabay / Nikita turkovich, unsplash
Herderstasje, majoraan, duizendblad, brandnetel en de bladeren en vruchten van de eikenboom hebben samen iets te bieden aan meisjes en vrouwen met een onregelmatige cyclus.
Menodoron is een geneesmiddel van Weleda. Het is één van de doronen samengesteld door Rudolf Steiner. Menodoron bestaat uit de woorden: ‘Meno’, is afgeleid van het Griekse ‘mēn’, wat ‘maand’ betekent of verwijst naar de maan. En ‘Doron’, wat geschenk betekent. De maan is symbolisch verbonden met de menstruatiecyclus en dus kun je spreken over menodoron als een ‘geschenk voor de menstruatiecyclus’.
Bij meisjes en vrouwen in de vruchtbare leeftijd vormen hun vrouwelijke organen een ritmisch onderdeel van hun zijn, in de vorm van de menstruatiecyclus die plaatsvindt in het stofwisselingsgebied van de onderbuik. Het is een samenspel tussen de vier verschillende wezensdelen* waarbij er telkens een veranderlijke verhouding tot stand komt, afhankelijk van de fase van de cyclus. Zo wordt tijdens de folliculaire fase het baarmoederslijmvlies dikker en rijpen de eiblaasjes (follikels): een samenwerking van het fysieke en etherlichaam die zorgen voor groei en vitaliteit. Tijdens de eisprong is er beweging en richting: een impuls van het astraallichaam en het Ik. Vervolgens neemt het etherlichaam weer de overhand tijdens de luteale fase, waarbij het baarmoederslijmvlies nog dikker wordt. Tenslotte, wanneer de eicel niet bevrucht wordt, trekt het Ik zich terug en ‘duwt’ het astraallichaam het etherlichaam weg: de menstruatiefase.
Invloed van de maan
Dit duwen en trekken is symbolisch terug te zien in de maan, die op basis van haar maanfase invloed heeft op het aardewater in de vorm van eb en vloed. In oude culturen geloofde men vaak dat vrouwelijke cycli werden beïnvloed door de maan. Volgens sommige theorieën zouden vrouwen vroeger zelfs synchroon zijn geraakt met maancycli, waarbij de eisprong (ovulatie) rond volle maan plaatsvond. Tijdens de eisprong is de vrouw het meest vruchtbaar en de volle maan zorgde voor genoeg licht om ‘elkaar te vinden’ in bed. De opkomst van kunstlicht zou dit natuurlijke ritme uiteindelijk hebben verstoord.
Wanneer het menstruatieritme verstoord raakt, kunnen er gynaecologische klachten ontstaan. Deze uiten zich in bijvoorbeeld dysmenorroe (pijnlijke menstruatie), amenorroe (uitblijvende menstruatie) of menorragie (hevige menstruatie). Het mooie van menodoron is dat ze voor verschillende klachten van de voortplantingsorganen ingezet kan worden, zowel bij ‘te veel’ als ‘te weinig’. Ondanks dat de vijf planten die erin verwerkt worden onderling verschillen, vertonen ze een verwantschap met het orgaanproces van eierstokken en baarmoeder.
De verwerkte plantdelen hebben een sterke warmterelatie. Daarom is menodoron breed inzetbaar bij klachten van de voortplantingsorganen
Warmterelatie
Van de vijf planten worden de bloemen of bloeiende bovengrondse delen en vruchten verwerkt. Dit zijn plantendelen met een sterke warmterelatie, vanwege het groeien door het licht en de warmte van de zon. Bij de bereiding van dit geneesmiddel wordt er eveneens warmte toegepast, in de vorm van een kookproces. Hiermee wordt beoogd om de doorwarmende en harmoniserende activiteiten in de buikstreek aan te spreken. Zo komt het zelfregulerende principe in het lichaam weer op gang.
Aansterken
Het herderstasje (Capsella bursa-pastoris) is één van de vijf planten verwerkt in menodoron. Het onopvallende plantje wordt in de volksgeneeskunde al eeuwenlang toegepast als aansterkend, samentrekkend en vooral bloedstelpend middel. In de antroposofische geneeskunde wordt het herderstasje voornamelijk toegepast bij te sterke menstruatiebloedingen en bloedingen van de baarmoeder. De bijzondere affiniteit tot de onderbuik-organen ziet men in het uiterst sterke bloei- en vruchtvormingsproces van deze vitale plant.
Doorwarmen en kramp stillen
Majoraan (Origanum majorana) wordt traditioneel gebruikt bij krampen. In de antroposofische geneeskunde is het therapeutisch doel om een weldoend, doorwarmend en krampstillend effect op te wekken in de buikstreek en in het bijzonder op de voortplantingsorganen, waarbij de menstruatie wordt bevorderd en mild aangestuurd.
Bloedstelpen
Het duizendblad (Achillea millefolium) wordt al eeuwenlang gebruikt in de volksgeneeskunde om zijn bloedstelpende en wondhelende eigenschappen. De etherische olie van deze schermbloemige plant bevat ontkrampende eigenschappen en heeft ontsmettende en ontstekingsremmende effecten.
Vorm en structuur
De eik (Quercus) is sterk verbonden met de aardekrachten. Dit kun je onder meer aflezen aan de enorme stevigheid en duurzaamheid van de boom en aan de dikke, ruwe schors. In de antroposofische geneeskunde worden eikenschors-preparaten ingezet om het zelfregulerend vermogen te ondersteunen bij het in stand houden van vorm en structuur in de weefsels.
Ritmiek en dynamiek
Als laatste bevat het de bloempjes van de grote brandnetel (Urtica dioica). In de antroposofische geneeskunde ziet men in de grote brandnetel voornamelijk een sterke ijzerdynamiek. Therapeutisch wordt de grote brandnetel ingezet om de opbouwende voedingsstroom in het algemeen te bevorderen, bijvoorbeeld bij bloedarmoede (anemie). In menodoron wordt beoogd om de ritmiek en dynamiek van de brandnetel in te laten werken in het buikgebied.
Bron: Gezichtspunten nr. 32 ‘Vrouwenzaken’ – Johanna Priester
* In de antroposofie wordt een mensbeeld gebruikt waarin vier wezensdelen te onderscheiden zijn. Ieder mens heeft een fysiek lichaam, een etherlichaam, een astraal lichaam en een Ik. Je kunt ook zeggen: binnen ieder mens werken vier krachten samen: het stoffelijke, het energetische, het driftmatige en het zielsmatige.
Antroposofische geneesmiddelen zijn middelen van minerale, plantaardige of dierlijke oorsprong. In tegenstelling tot chemische geneesmiddelen heeft de mens met deze geneesmiddelen uit de natuur een bepaalde verwantschap: we zijn een afspiegeling in het klein van wat zich in de gehele kosmos afspeelt. Vanuit dit principe werken artsen en bereiders van antroposofische geneesmiddelen aan deze vorm van complementaire geneeskunde. In samenspraak met de patiënt schrijvenartsen antroposofische geneesmiddelen voor, eventueel aangevuld met een vorm van therapie. | nvaa.nl/geneesmiddelen
Bij het voorschrijven – Ervaringen van een arts
Tekst Christof Zwart | beeld
Bij jonge meisjes is het menstruatiepatroon vaak nog erg onregelmatig en met name als er ook sprake is van overvloedige menstruaties zien we hen op het spreekuur. Hoewel het vaak voorkomt en veel hinder kan geven (er is zelfs een naam voor: métrorrhagie des jeunes vierges), is het wel een natuurlijk proces. Dit kan heel goed ondersteund worden met menodoron omdat het ritmeherstellend werkt. Dus zowel bij meisjes bij wie het heel onregelmatig is, als bij meiden die juist vaak en veel bloeden. In mijn ervaring is het ritme snel hersteld en als je het 3 maanden gebruikt, blijft het ritme daarna ook goed.
Aan het einde van de vruchtbare periode (de overgang) gebeurt eigenlijk hetzelfde: de menstruaties kunnen weer heel hevig worden en de regelmaat is soms ver te zoeken. Ook dan kan menodoron goed ondersteunen, hoewel het overmatige bloedverlies dan meestal niet alleen met dit geneesmiddel behandeld kan worden. Ik geef er dan vaak marmer/stibium bij. Het marmer is als kalksteen heel geneigd vocht in zich op te nemen en de stibium werkt structurerend en bloedstelpend.
De laatste jaren zie ik vaker dat vrouwen de cyclus niet meer met hormonen willen reguleren en dus vaker op zoek zijn naar andere manieren dan de pil. Dan is menodoron absoluut een goed middel om mee te starten, 3 keer 15 druppels per dag. Er wordt vaak geadviseerd om te stoppen tijdens de menstruatie, maar de ervaring leert dat je ook best kan doorslikken. Zeker als er, zoals in het begin, nog weinig regelmaat is, is doorslikken tijdens de periode zinvol. Als er meer regelmaat komt, kan je tijdens de menstruatie ook een pauze inlassen.
Na de coronavaccinaties zagen we verstoorde menstruatiecycli bij vrouwen die voorheen heel regelmatig menstrueerden. Ook toen heeft menodoron geholpen om de regelmaat weer terug te krijgen.
Menodoron gebruik ik ook als ‘basismiddel’ bij vrouwen die veel last hebben van de menstruatie, zoals pijnlijke, overvloedige of zeer frequente menstruaties. Door de verschillende bestanddelen van het middel worden alle fasen van de cyclus ondersteund: de opbouwfase van het slijmvlies, de voorbereiding op de zwangerschap; en als die uitblijft, het weer afsterven van het slijmvlies, met de menstruatie tot gevolg. Doordat ze als compositie in het middel zitten fungeert menodoron als een ‘voorbeeld’ voor het lichaam, en kunnen alle fasen weer op elkaar afgestemd raken.
Ik weet niet of cyclusproblemen vaker voorkomen. Omdat het voor veel vrouwen niet meer zo vanzelfsprekend is om de pil te slikken, is er mogelijk wel meer vraag naar andere manieren om de menstruatie te ondersteunen. Tegelijkertijd lijkt er nu een ‘hype’ te ontstaan rondom het gebruik van bio-identieke hormonen door vrouwen in en rond de overgang. Dat bio-identiek nog steeds uit de fabriek komt realiseren veel mensen zich niet. Het klinkt toch al snel als ‘beter’ dan de pil. Maar voor wie ook dan liever geen hormonen gebruikt, heeft de antroposofische geneeskunde zeker nog van alles te bieden, denk dan bijvoorbeeld ook aan de overgangsdruppels.
