De Bevlogen Huisartsen winnen rechtszaak tegen Nederlandse Zorgautoriteit (Nza)

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft vanaf 2023 de huisartsentarieven structureel te laag vastgesteld. Met dat oordeel stelde de hoogste rechter op dinsdag 18 november De Bevlogen Huisartsen in hun gelijk. De NZa moet binnen zes maanden nieuwe tarieven vaststellen die de kosten van de huisartsenzorg wél voldoende kunnen dekken.

Het is de twee rechtszaak in twee jaar tijd die De Bevlogen Huisartsen tegen de NZa voerden. In 2023 oordeelde de rechter ook al dat de tarieven voor 2023 en 2024 niet kostendekkend waren en dat de NZa haar tarieven moest onderbouwen met een actueel onderzoek. Dit onderzoek bevatte echter zoveel fouten en tekortkomingen, met te lage tarieven als gevolg, dat De Bevlogen Huisartsen zich genoodzaakt zagen om opnieuw naar de rechter te stappen. Dinsdag 18 november werden de huisartsen door de rechter in het gelijkgesteld.

Tekort aan huisartsenpraktijken

Volgens antroposofisch huisarts Christof Zwart, voorzitter en mede-oprichter van De Bevlogen Huisartsen, zijn er voldoende huisartsen in Nederland maar is er een groot tekort aan huisartsenpraktijken: “De te lage tarieven zitten het starten van nieuwe praktijken onwijs in de weg. Volgens de NZa werkt een huisarts gemiddeld 36 uur per week maar in de praktijk werkt een huisarts bijna twee keer zoveel. Als één huisarts die 60 uur per week werkt met pensioen gaat, dan komen er vaak twee jonge huisartsen voor terug die elk 30 uur werken. Aangezien de NZa maar 36 uur voor één praktijk rekent, gaat dat dus mis. Die vertrekkende huisarts zit misschien nog in zijn eigen pand, huisvestingskosten nihil, want pand afgelost, en dan rekent de NZa voor deze praktijk ook met nihil. De opvolgers moeten echter de volle mep betalen voor hun nieuwe praktijk. Hoe groot het probleem is? Een miljoen Nederlanders heeft geen eigen huisarts meer.”

Grotere praktijkruimtes

Het andere probleem is dat de helft van de praktijkruimtes te klein is voor de extra taken, die de huisartsen er afgelopen jaren hebben bijgekregen. Niet alleen nemen huisartsen zorg uit ziekenhuizen over, ook moeten zij fungeren als spin in het web als het gaat om patiënten die chronische of psychische hulp nodig hebben. Dit betekent dat huisartsenpraktijken niet alleen meer patiënten moeten helpen, maar ook meer personeel in dienst hebben. Tussen 2015 en 2022 is het aantal personeelsleden in huisartsenpraktijken gemiddeld met 46 procent toegenomen. De tarieven zoals die door de NZa zijn vastgesteld, zijn volgens De Bevlogen Huisartsen niet toereikend om voldoende in nieuwe gebouwen te investeren. De hoogste rechter geeft de huisartsen daarin gelijk: “Veel huisartspraktijken zijn te klein gehuisvest. De tariefbesluiten van de NZa houden ten onrechte geen rekening met de extra kosten die nodig zijn om de huisvesting geschikt te maken of nieuwe huisvesting te vinden voor de in omvang toegenomen praktijken,” staat in de uitspraak.

Waardering huisartsenvak

Volgens Christof maakte de rechter korte metten met de NZa: “Er moeten nieuwe tarieven komen waarbij in elk geval rekening wordt gehouden met reële huisvestingskosten, betere waardering voor het huisartsenvak en geen ‘afkap’ op 36 uur.  Overigens speelt deze problematiek ook voor de psychologen, de tandzorg en andere eerstelijnsberoepen.”

De Bevlogen Huisartsen maken zich ook druk over de zorginkoopplicht van de zorgverzekeraars. Christof: “De zorgverzekeraars kopen te weinig GGZ-zorg in en ook te weinig huisartsenzorg waardoor we met die enorme tekorten en wachtlijsten zitten. De NZa moet dat handhaven, maar doet dat niet. Deze rechtszaak zijn we aan het voorbereiden en doen we samen met de consumentenbond.”

Link naar de uitspraak: https://uitspraken.rechtspraak.nl/details?id=ECLI:NL:CBB:2025:606

Klik hier voor eerdere artikelen over de Bevlogen Huisartsen op onze website.