Antroposana folder
Een topsporter bereidt zich voor op een belangrijke wedstrijd. Hij heeft zó getraind dat hij lichamelijk klaar is voor een topprestatie. Naarmate de wedstrijd nadert, neemt zijn concentratie toe. Aan zijn fysieke conditie valt niet veel meer te schaven: die moet er nu zijn. Wel moet hij er nog voor zorgen dat hij 'geestelijk topfit' is. Wordt de spanning die de wedstrijd oproept hem teveel? Of weet hij die spanning zo te hanteren dat hij op het juiste moment boven zijn eigen kunnen uitstijgt?
Niet alleen topsporters kennen spanning. In het dagelijks leven heeft iedereen er mee te maken. Soms ben je gewoon zenuwachtig vanwege een examen of een belangrijke afspraak. De oorzaak is duidelijk en als je er mee om weet te gaan is er niet zoveel aan de hand. Wat gezonde spanning leidt misschien juist tot betere prestaties.
Heel anders is het met chronische spanning, bijvoorbeeld door een teveel aan werk of door problemen in een relatie of in het gezin. Vaak ben je je daar niet of minder van bewust. Het gaat om een spanning tussen buitenwereld en binnenwereld. De omgeving vraagt meer van je dan je zelf kunt of wilt waarmaken en je raakt uit balans. Langzamerhand ga je alles als een plicht ervaren. Het innerlijk enthousiasme gaat verloren. Van een gezonde spanning is dan geen sprake meer, wel van over-spanning of stress.
Stress is te herkennen aan -een combinatie van- de volgende verschijnselen:
Langdurige stress kan in combinatie met een lichamelijke aanleg leiden tot ziekten als astma of een maagzweer.
Ook een schokkende gebeurtenis, zoals een ongeluk of een sterfgeval, kan stress veroorzaken. Deze 'posttraumatische stress' gaat bovendien vaak gepaard met nachtmerries, geheugenverlies, gevoelens van schuld of minderwaardigheid. Soms verstrijken er (tientallen) jaren voordat de stressverschijnselen de kop opsteken.
Gezondheid is geen eenvoudig begrip. Misschien kunnen we van gezondheid spreken als ons lichaam naar behoren functioneert, als we innerlijk in balans zijn én als ons 'ik' ons leven bestuurt. Stress ontstaat wanneer ons 'ik' het stuur niet meer vast in handen heeft. Dat kan samenhangen met onze eigen gezondheid en omstandigheden, maar er zijn ook allerlei maatschappelijke factoren die stressbevorderend werken. Denk maar aan de overprikkeling van onze zintuigen door televisie, reclame, computerwerk en achtergrondgeluiden. Of aan het gejaagde levenstempo dat het steeds moeilijker maakt om ritme en regelmaat vast te houden. In het leven van veel mensen is bovendien geen plaats meer voor een dagelijkse dosis lichamelijke inspanning.
Stress is een signaal om je ertoe te brengen de dingen meer in eigen hand te nemen. Wie overbelast is kan allereerst wat vaker nee zeggen en minder gaan doen. Tegelijkertijd is het van belang de draagkracht te vergroten door een gezond dagritme, met een goede afwisseling tussen inspanning en ontspanning. Neem elke dag tijd om je lichaam in actie te laten komen. Ga fietsen of wandelen, trimmen of in de tuin werken. Lichamelijke inspanning helpt om de vele dagelijkse indrukken te 'verteren'.
Rudolf Steiner beschrijft in het boekje Nervositeit en wilskracht een aantal oefeningen die de concentratie en het geheugen verbeteren en helpen om activiteiten met interesse te vervullen. Een hiervan is de 'terugblik-oefening', waarbij je aan het einde van de dag zo objectief mogelijk terugkijkt op wat er die dag is gepasseerd. Ook kun je aan het begin van de dag vooruitkijken: wat ga ik vandaag doen, wat wil ik met deze dag? Vraag je dan bij de terugblik 's avonds af hoe het gegaan is. Deze oefening helpt om meer greep te krijgen op het dagelijks leven.
Treedt er na enkele weken van veranderde leefgewoontes geen verbetering op, dan is het zaak om naar de huisarts te gaan. Reguliere kalmerings- of slaapmiddelen helpen niet om de stress blijvend weg te nemen en de antroposofisch werkende huisarts kan zonodig andere geneesmiddelen voorschrijven. Deze arts kan u misschien ook verder op weg helpen met oefeningen of met het veranderen van minder gezonde leefgewoontes. Bovendien beschikt de antroposofisch werkende huisarts met de euritmietherapie, de uitwendige therapie (massage, baden, inwrijvingen of wikkels), de kunstzinnige therapie, de muziektherapie, de spraaktherapie, dieettherapie en gesprekstherapie over een uitgebreid scala aan mogelijkheden om u te helpen de stress te overwinnen.
Hoewel de grootst mogelijke zorgvuldigheid is betracht bij het samenstellen van de hier geboden informatie, kunnen er geen rechten aan worden ontleend. Antroposana houdt zich aanbevolen voor op- en aanmerkingen.
© 2003-2005 PPAG/Antroposana