De IKBC

Interdisciplinaire Klachten- en Bemiddelingscommissie (IKBC)

De IKBS is bereikbaar via:

Nederlandse Vereniging van Antroposofische Zorgaanbieders
Postbus 839 3700 AV Zeist
t 030 6945 544
f 030 6945 539
w www.nvaz.nl

De antroposofische gezondheidszorg heeft een eigen klachtencommissie: de Interdisciplinaire Klachten- en Bemiddelingscommissie (IKBC), de klachtencommissie die u kunt inschakelen bij klachten over antroposofisch werkende zorgverleners.

In 1995 werd wettelijk vastgelegd dat ‘cliënten’ (patiënten) in de zorgsector het recht hebben een klacht in te dienen. Beroepsbeoefenaren zijn sindsdien verplicht zich aan te sluiten bij een onafhankelijke klachtencommissie.

Een karakteristieke eigenschap van de antroposofische gezondheidszorg is dat er vaak samenwerkingsverbanden zijn tussen verschillende beroepsbeoefenaren, zoals de huisarts in een therapeuticum bij voorbeeld samenwerkt met een euritmietherapeut, een fysiotherapeut en een kunstzinnig therapeut. ‘Interdisciplinaire samenwerking’ heet dat, een samenwerking tussen verschillende medische disciplines.

Daarom werd vanaf 1995 gewerkt aan het vormen van een interdisciplinaire klachtenregeling voor het veld van de antroposofische gezondheidszorg. In 1997 leidde dit tot het instellen van de Interdisciplinaire Klachten- en BemiddelingsCommissie (IKBC). Dat is de klachtencommissie waarbij alle antroposofisch werkende zorgverleners via hun beroepsvereniging aangesloten zijn. In de vorming van deze Commissie en in het bepalen van haar werkwijze en procedures, heeft de voorloper van Antroposana, het PPAG, in samenwerking met de beroepsverenigingen, een belangrijke rol gespeeld.

Ook in de behandeling van klachten wordt dus interdisciplinair samengewerkt. In de Commissie hebben o.a. vertegenwoordigers van de beroepsverenigingen (waaronder artsen en therapeuten) zitting terwijl, als vertegenwoordiging van de gebruikers van de antroposofische zorg, ook Antroposana een vertegenwoordiger in de Commissie heeft.

Wie een klacht heeft over een antroposofische zorgverlener kan deze dus indienen bij de IKBC.

Klachtenprocedure

De start van de klachtenprocedure ligt bij het melden van de klacht bij het secretariaat van de Federatie Antroposofische Gezondheidszorg (FAG) in Driebergen. De klacht wordt doorgegeven aan de secretaris van de klachtencommissie. Vervolgens wordt er eerst gekeken of degene die de klacht heeft ingediend hiertoe bevoegd is. Als dat het geval is gaat de klacht op schrift naar degene op wiens functioneren de klacht betrekking heeft die dan, binnen een bepaalde termijn, schriftelijk mag reageren (aan de Commissie). Na ontvangst en bestudering van deze reactie kan de commissie een tweede schriftelijke ronde laten volgen, waarin klager en aangeklaagde hun standpunt nog kunnen verduidelijken. Indien de Commissie dit wenselijk acht, kan nog een gespreksronde volgen waarin de commissie, al dan niet in elkaars aanwezigheid, met klager en aangeklaagde spreekt. Na deze gespreksronde komt de Commissie met haar uitspraak.

In deze uitspraak geeft de commissie aan of zij de klacht gegrond vindt. De Commissie beschikt niet over de bevoegdheid om sancties op te leggen. Daarnaast kan de Commissie aanbevelingen doen en moet degene aan wiens adres de aanbevelingen gericht zijn binnen een bepaalde termijn aangeven wat hij of zij met de aanbevelingen zal doen. Bij zeer ernstige klachten kan de Commissie de klacht voorleggen aan het bestuur van de beroepsvereniging van de aangeklaagde met het verzoek de klacht te laten behandelen door de tuchtcommissie van de beroepsvereniging.

Weinig klachten

De IKBC heeft niet veel klachten te verwerken. Vier klachten in 2004, in 2003 twee klachten.

“De commissie vermoedt dat het geringe aantal klachten ook verband houdt met de relatief kleine groep zorgverleners binnen de antroposofische gezondheidszorg. Daarbij lijkt het waarschijnlijk dat de klachten die er zijn al in een eerder stadium worden opgepakt, door de hulpverlener zelf of door tussenkomst van een bemiddelaar.

Patiënten kunnen binnen de meeste regio’s niet overstappen naar een andere zorgverlener en verkiezen derhalve een herstel van de relatie na het uitspreken van de onvrede. De angst dat het indienen van een zaak de relatie met de zorgverlener negatief kan beïnvloeden, zou ook een rol kunnen spelen”, zo meldt de commissie in haar jaarverslag over 2003. “De wereld binnen de antroposofische gezondheidszorg is klein en er bestaat vaak een angst dat het indienen van een klacht de relatie met de zorgverlener(s) in de regio zou kunnen beïnvloeden.”

Het zou meer dan jammer zijn wanneer er inderdaad een dergelijke drempel genomen moet worden om een klacht in te dienen. Ook voor de antroposofische gezondheidszorg geldt dat iedere klacht een mogelijkheid biedt te leren. Van fouten kun je leren, wordt immers gezegd, maar dat veronderstelt wél dat het eerst duidelijk wordt dát er een fout gemaakt is - en dat kan door middel van een klacht.

Jammer overigens dat de IKBC alleen via de tussenstap van de FAG te bereiken is, want ook deze onbedoelde onzichtbaarheid van de commissie kan een drempel vormen.

Dit artikel is geschreven door Corrian Hukema en verscheen in Antroposana, jrg. 1, nr. 2 (April 2005)

Klachten kunnen het best in een zo vroeg mogelijk stadium worden aangekaart; het liefst voordat ze echt tot een klacht zijn uitgegroeid.

Daar kunt u zelf aan bijdragen door uw onvrede of ergernis te bespreken met degene die voor u de bron van ergernis is. Voelt u zich door een zorgverlener onheus bejegend? Probeer dat met hem (haar) in gesprek te brengen en kijk of u er samen uitkomt.

Soms kunnen bestuursleden van de plaatselijke afdelingen van Antroposana een positieve bijdrage leveren. Mogelijk kunnen ze u ook van dienst zijn bij moeilijkheden rondom de vergoeding van medicijnen, rekeningen e.d.

Eerste publicatie op 1 april 2005

www.antroposana.nl